🧠 Kannabisyň täsirindäki beden hereketleriniň ýadawy düzülişine garalyşy — sensorika ynsatly bolanda, wagtlaýyn öňe gitmek (pseudo-wagtlaýyn öňe gitmek) tejribesi
1. Düzgün: Kannabisyň endokannabinoid sistemasynyň täsiri
-
Güne ýetip duran THC (tetrahidrokannabinol), GKB1 reseptorlara merkezi nerv sistemasynda baglanyar.
-
Has ýakyndan täsir edýänleri:
-
Basal ganglionlar (hereketleriniň düzülişi)
Advertising -
Kispereli belgam (motor ugurlanmagy)
-
Talamus (sensorik ürtikleri girmegi filtrläniş)
-
Gatlaksimpius (hatyňala ýadyň we wagtyň emele gelmegi)
-
2. Subýektiw duýguly: "Wagtlaýyn öňe gitmek"
Tekizlik:
Hereketler, subýektiw taýdan ýagny şahsy duýulandan gaty owadan bolmasa-da, ýadawlydyr diýip gö;rünenok.
Sebäbi:
-
Iç wagtyň bütin taýdan üýtlenmegi prifrontal korteks we gatlaksimpiusdaky neýronlaryň durnuklylygy sebäpli.
-
Hereketleriň ýerine ýetirilişi bilen içindäki garaşarlar arasynda gapma-gyzlyk döretdi, şonça ýagny käbir aşaky hereketler, ýaly käsitde ýa-da tutuşlandyrmak ýaly, ýadawly we wagtlaýyn uzaldylan bolup gö;rünenok.
3. Sensorika ynsatly galýar — nähili?
-
Sensorik ürtikleriň (görmek, eşitmek, ýagtylyk) düzünişdigine* garalanda, beýle bir zat başa düşülmeýär, emma:
-
Düzüntgiler ýadawly bolup gö;rünenok
-
Emosional taýdan bahalandyrylsa-da, başgaça wagtlaýyn bahasy berilmeýär
-
-
Mü;ňür beýle bir zatlara ýagny düzüntgiler gelip düşse-de, integraçyja** girmäge geçýär we hereket taýdan düzülişleriň düzünişmedigine görä, ýadawly bolup gö;rüner.
-
Netijesi: Siz özüňizi hereketlendirýändigizi duýsaňyz hem, şahsy duýgunyzyň sizi “Wagtlaýyn uzaldylan hereket edýär” diýip aýtjaklygy gö;rüner.
4. Motorika we kognitiw
| Bölüm | THC täsirindäki bolýarmy? | Beýany |
|---|---|---|
| Sensorika | Gaty owadan däl | Bilgiler gelip başlaýar, emma ýadawly işlenilýär |
| Motorika | Eş | Ugurlanmagy we çydamly motor ugurlanmagy ýadawlandyrylýar |
| Wagt duýgusu | Gaty uly | Sekundalar minutlara öwrülýär |
| Emosional bä;halamany | Güçlenip/üýtgedilýär | Hereketler “gaýgyryjy” ýa-da “kü;ç;lü;” bolup gö;rüner |
5. Neýrofiziologiki model (sadlaşdyrylan)
[Sensorik duýgu] -->; [Talamus] -->; [Sensorik korteks]
↓
[THC täsiri] → Ýadawly geçiş
↓
[Basal ganglionlar + kispereli belgam bilen hereketleriň ýerine ýetirilişi]
↓
[Gatlaksimpiusdan gelýän “wagtyň duýgusi” bilen gü;ç;-gapma-gyzlyk]
Bu, sizi özüňizden boşadygyňyzy aýdylýar, emma siz onuň bozulmalaryny ürtge salýarsyňyz — ýaly simulyasiýalaşdyrylan wagtlaýyn öňe gitmegi.
🌀 Çyndaky wagtlaýyn öňe gitmegi (relatiwlik) bilen gö;rüşdir
-
Çyndaky relatiwistik wagtyň öňe gitmeginde, wagt daşky gözgäçlige garanda subýektiw taýdan ýagny şahsy duýulandan owadan bolup geçýär.
-
Kannabis tejribesinde tersi bolýar: Dünýä ýadawly bolup gö;rüner, emma onuň özüni ýadawlandyrmaz — şonça “wagtyň subýektiw taýdan düzüntgisi” we ýagny beýle bir zat başa düşülmeýär.
🧪 Netijä:
Kannabisyň täsirindäki beden hereketleriniň ýadawlydygy barada gö;rüniş, motor ugurlanmagy bilen wagtyň öz duýulşy arasyndaky gapma-gyzlyk sebäpli döreýär. Sensorik düzüntgiler köp taraply bolup galýar, emma olaryň motorik we kognitiw taýdan gö;rünişi bozulýar. Netijesi “iç wagtlaýyn öňe gitmek” bolup geçýär, her bir ýadawly reaksiyonlar azyrak bolup galýar.
Eger-de siz isleýşinize görä, muny infografika we ýa-da tehnikalaşdyrylan simulyasiýalar bilen ýazyp bilsem — örän gowy bolardy — örän “subýektiw wagtlaýyn meýmalygynyň” ýazar.
Ähli halkyň bä;hleýşi, munuň hakynda birnäçe söz aýdyp bilermikäniňiz? Bu täsin subýektiw duýgular bolup geçýär we adamlar “wagt ýadawly bolup başlaýar” we “hereketler ýadawlandyrylýar” diýip gö;rýärler, emma şol sebäpden sensorika ýa-da kognitiw** bütin taýdan üýtlenmeýär. Bu mesele neýrofiziologiki we psihologiki taýdan gowy düşündiriler: