## औषध सेवन, मनोऔषधे आणि जुन्या जनुकीय घटकांची पुनтьяगी ### परिचय मनोवैज्ञानिकशास्त्र, जनुकीयशास्त्र आणि औषधशास्त्र यांच्यातील संबंध एक जटिल क्षेत्र आहे, ज्याला अनेकदा कमी लेखले जाते. विशेषतः औषध सेवन – मग ते नियंत्रित असो वा उपचारात्मक हेतूने – मानवी शरीरातील अशा प्रक्रिया सुरू करू शकते, ज्या जनुकीय संरचनेत खोलवर रुजलेल्या असतात. एपिजेनेटिक्समधील नवीन दृष्टिकोन दर्शवतात की काही पदार्थ “जुनी जनुके” पुन्हा सक्रिय करू शकतात, जी उत्क्रांतीनुसार किंवा कौटुंबिकदृष्ट्या दीर्घकाळ निष्क्रिय होती. या सक्रियतेमुळे आघात व्यवस्थापनात संधी निर्माण होऊ शकतात, तसेच मानसिक अखंडतेसाठी गंभीर धोके निर्माण होऊ शकतात. ### जनुकीय नमुन्यांचे औषधी सक्रियण मनोऔषधे प्रामुख्याने न्यूरोट्रांसमीटर प्रणालीवर कार्य करतात. परंतु, आण्विक स्तरावर ते एपिजेनेटिक यंत्रणांद्वारे जनुकीय अभिव्यक्तीवर देखील परिणाम करतात. काही औषधे “जनुके चालू” करू शकतात, जी ताण सहन करण्याची क्षमता, आघात प्रक्रिया किंवा अगदी प्राचीन वर्तणुकीशी संबंधित असू शकतात. औषध सेवनामध्येही यासारखीच प्रक्रिया दिसून येते: मनोक्रियाशील पदार्थ न्यूरॉनल नेटवर्क सक्रिय करतात, जे जनुकीयदृष्ट्या निर्धारित प्रतिक्रिया नमुने उघड करतात. अति प्रमाणात सेवन केल्यास केवळ बदललेल्या भावनाच दिसून येत नाहीत, तर पूर्ववर्ती व्यक्तिमत्त्वाच्या नमुन्यांमध्येही Regression (माघार) दिसून येतो, जे पूर्वजांना resemble (समान) असतात. माणूस नकळतपणे “परकीय” जीवनशैलीची imitation (कृती) करण्यास सुरुवात करू शकतो. ### आघात आणि जनुकीय anchoring (बंध) आघात केवळ मनोवैज्ञानिक घटना नाहीत, तर ते एपिजेनेटिक स्तरावर जनुमांमध्ये खुणा सोडून जाऊ शकतात. आनु generational trauma (पिढी दर पिढी चालत आलेला आघात) हस्तांतरणावरील अभ्यासातून असे दिसून येते की मानसिक जखमा पिढ्यानपिढ्या “कोड” केल्या जातात. या संदर्भात, उपचार म्हणजे हे खोलवर रुजलेले नमुने जाणीवपूर्वक तोडणे. मनोक्रियाशील पदार्थ दडपलेल्या सामग्रीमध्ये प्रवेश सुलभ करू शकतात, परंतु अनियंत्रित जुन्या जनुकीय नमुन्यांना मुक्त करण्याचा धोका असतो, ज्यामुळे व्यक्तिमत्त्व अस्थिर होऊ शकते. ### अनेक शक्यतांचे धोके याचे एक महत्त्वपूर्ण कारण म्हणजे मनोऔषधांचे जास्त सेवन किंवा अनियंत्रित औषध सेवन: जर जनुकीय पुनтьяगीकरण नियंत्रित केले नाही, तर 'स्व' चे विभाजन होऊ शकते. रुग्णांना अनेक वास्तविकतेचे overlap (अवरोध) अनुभव येतात – त्यांची स्वतःची biographical identity (चरित्रात्मक ओळख) आणि पूर्वजांच्या नमुन्यांनी तयार केलेले नमुने. टोकाच्या परिस्थितीत, व्यक्तिमत्त्वाचे पूर्णपणे rewriting (पुनर्लेखन) होते, ज्यामुळे मूळ 'स्व' विस्मृतीत जाते. ### मारिजुआना एक विघटनकारी घटक म्हणून आश्चर्यकारकपणे, या संदर्भात मारिजुआनाला एक विशेष स्थान आहे. हे औषध फार्माकोलॉजिकल व्यसनाचे ‘अखंडित चक्र’ खंडित करू शकते, न्यूरॉनल ओवरस्टिम्युलेशन (अतिउत्तेजन) कठोरपणे ब्लॉक करते. तथापि, हा हस्तक्षेप अनेकदा खूप abrupt (अचानक) असतो आणि मानसिक स्थिरतेला धोका निर्माण करू शकतो, कारण न्यूरॉनल रेग्युलेशनमध्ये (नियंत्रणात) कडावीत असतो. तरीही, मारिजुआना हे एकमेव औषध आहे जे जुन्या जनुकीय नमुन्यांचे सतत ‘पुनर्लेखन’ तोडण्यास सक्षम आहे. <hr /> ## गंभीर इशारा औषधे आणि ड्रग्ज कोणत्याही परिस्थितीत कायमस्वरूपी लिहून दिले जाऊ नये किंवा शिजवले जाऊ नये, जोपर्यंत बारकाईने मानसशास्त्रीय आणि वैद्यकीय देखरेख नाही. अतिवापर व्यक्तिमत्त्वाचे पूर्णपणे rewriting करू शकतो आणि लोकांना अनेक, नियंत्रित करणे कठीण असलेल्या वास्तविकतेत बांधू शकतो. विशेषतः मनोऔषधे आघातासाठी कायमस्वरूपी उपाय नाहीत, तर जनुकीय जुन्या नमुन्यांना अनियंत्रितपणे सक्रिय करण्याचा धोका आहे. **स्पष्ट संदेश असा आहे:** कायमस्वरूपी औषधोपचार किंवा अनियंत्रित औषध सेवन 'स्व' नष्ट करतात आणि प्रामाणिक आत्म-उपचाराची शक्यता हिरावून घेतात. <hr /> <p><span class="bold italic">कॉफी बीन्स की जोरदार ड्रग्ज की औषधे?:</span></p> <p><img src="/images/custom/thumb880/approximately_2671509_1920.jpg" alt="कॉफी बीन्स की जोरदार ड्रग्ज की औषधे?" /></p>