<h1><strong>Рикьял: ADS синдром – Дис-сэнтэйтивэц-Дринглихкейтс-Сэнсорэйк (DDS) нь уламжлалт ADHS-тай харьцуулан үзэхэд</strong></h1> <hr /> <h3><strong>Бичлэгийн эхлэл: ADHS-ээс ADS-DDS хүртэл – ойлголцооны өргөнжинэсэн загвар</strong></h3> <p>Хүйтэн анхааллын дутагдлаар хэмжигдэх эмгэг тухай ярианы сэрүүн цагийн дагуу ADHS (тэнхээтэй) болон ADS (тэнхээгүй) гэж ялбал, бас нэгэн өөрөөр хэлбэрийн хоёрдугаар зэрэгцсэн төрөл бий: <strong>Дис-сэнтэйтивэц-Дринглихкейтс-Сэнсорэйк (DDS) ADS синдром</strong> гэгддэг. Энэ нь нерүүдийн өөрчлөлт, сэтгэлзүйн арга барилтай холбоотойгоор <strong>мэдрэлийн мэдрэхэл</strong>, <strong>социаль хөгжимүүдийг үнэлэх</strong>, <strong>эмоцийн зохицуулалт</strong> болон <strong>биеийн шаардлага (алдаа, өөрөө хорхоолоо, ойртох хүсэл эрмэс эсвэл зугтах хандлага гэх мэт) хувирсан буюу хэцүү болсон</strong> үнэмлээн агуулдаг. Энэ концепци уламжлалт ADHS-ээс яагаад өөр байдагий болон энэ талаар дэлгэрэнгүй шинжилгээ хийх шаардлагатай – <strong>алдаашгүй оношлуур</strong>, <strong>нийгмийн буруу ойлголцоо</strong> ба <strong>допмайн хэрэглээний хувьд** тухайн үеийн хариуцлагын талаар.</p> <hr /> <h3><strong>1. DDS: Дис-сэнтэйтивэц-Дринглихкейтс-Сэнсорэйк – Гол шинж чанарууд</strong></h3> <p>DDS-ADS синдром дөрвөн гол үзэгдэлийг хамджээ:</p> <h4><strong>a) Дис-сэнтэйтивэц</strong></h4> <ul> <li> <p>Мэдрэлийн мэдрэхүүний буруу эсвэл хэтэрхий бодит байдал: халдварт үүсэх, гэрэлтүүлэг, дуу чимээ, хүрдэн тавилт эсвэл үнсний жигдшилүүдийг буруугаар ойлгож болзошгүй. </p> </li> <li> <p>Дараах тохиолдол гардаг: <strong>мэдрэлийн мэдрэхүүний өөрчлөлтөөс зайлсанаас болж уурсах (жишээ нь, төвөгтэй байдал, чихний хаалт, нарны шилээр хайхад) эсвэл мэдрэлийг эрж хайхаар болзошгүй (жишээ нь, давтагдах дуу чимээ, хүрдэн тавилтанд донтсон).</strong></p> </li> </ul> <h4><strong>b) Дринглихкейтс-агуулалгүй байдал</strong></h4> <ul> <li> <p>Биеийн шинж тэмдгүүдийг (жишээ нь, цатгалан хайрах, залхуурал, өвчин эсвэл аймшилтны сэтгэлзүйн аюул) маш хурдан, бага эсвэл буруу ойлгож байна.</p> </li> <li> <p>Энэ нь импульсийн үйлдэл хийх, шатахуурал (burnout) эсвэл бие махбодийн хүчээр хариулагдсан асуудалд хүргэдэг бөгөөд халдварт үүсэх үнэн чанарыг ойлгохгүй байна.</p> </li> </ul> <h4><strong>c) Социаль мэдрэмжийн буруу тайлбарлаж байдал</strong></h4> <ul> <li> <p>Бусад хүмүүсийн царай төрх, дохио, дуу хоолойг өөрөөр бичиж болно – ихэнхдээ түүнэ үүрээхийлэх, буруутлаха эсвэл тодорхойгүй.</p> </li> <li> <p>Ингэснээр хүмүүсийн дуу хоолой тасалдах, нийгмийн тусгаарлалтын эсвэл өөртөө итгэхээр бие дааж буй зан байдлыг үүсгэдэг.</p> </li> </ul> <h4><strong>d) Гадаагүй боловч дотоод хурдан хаяглах байдал</strong></h4> <ul> <li> <p>&bdquo;Классик&rdquo; ADHS-ээс ялгаатай нь DDS-ийн өвчтнүүд гадаагаас тайван – гэсэн хэдий ч дотоодод <strong>сандрах сэтгэлзүйн үйл ажиллагаанд, өөрийгөө зохицуулах эргэн тойрлын болон аюултай байсан хянагчдын урсгал идэвхтэй явагдаж байна.</strong></p> </li> <li> <p>Дэлхий &bdquo;сааран цохолт&rdquo; гэсэн хайхрамжгүй үнэмлээнээр тээгддэг бөгөөд энэ нь хэт их ачаалалтай эсвэл баярлахаар байдаг.</p> </li> </ul> <hr /> <h3><strong>2. ADHS-тэй уламжлалт харьцуулан үзсэн DDS</strong></h3> <table> <thead> <tr> <th>Шинж чанар</th> <th>Уламжлалт ADHS</th> <th>DDS синдромоор хамрагдах ADS</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>Биеийн үйл ажиллагаа</td> <td>Хурдан, импульсийн</td> <td>Дотуун, заримдаа булчингийн хөргөх</td> </tr> <tr> <td>Анхаарлын сандал</td> <td>Үл мандсан, харайлттай</td> <td>Тулаачин, мэдрэлийн мэдрэхүүнээс зайлсах</td> </tr> <tr> <td>Мэдрэл</td> <td>Зургаан дахь</td> <td>Хэтэвч эсвэл бага мэдрэмжтэй</td> </tr> <tr> <td>Эмоцийн боловсруулалт</td> <td>Угтвар, хувиртсан</td> <td>Нимгэн, хатуу эхлүүлэхийг дарангуйлах</td> </tr> <tr> <td>Өөрийгөө мэдрэхүй</td> <td>&bdquo;Би анхаарлаа сарслаа&ldquo;</td> <td>&bdquo;Би буруу эсвэл хэт мэдрэмжтэй байна&ldquo;</td> </tr> <tr> <td>Дүгнэлт</td> <td>Хичээл зүтгэл, хазайлт</td> <td>Зохицуулалт, зайлсанаас болж буй хувирлага, маск</td> </tr> </tbody> </table> <hr /> <h3><strong>3. DDS гэдэг нийгмийн маск: Хэнчийн хөнөөлгүй үнээн</strong></h3> <p>Олон DDS өвчтнүүд гадаагаас зохицож буй эсвэл хамгийн сайн функцтэй байдаг – сургууль, ажил эсвэл харилцааны хувьд. Гэсэн хэдий ч энэ шинжлэхүйн уур амьтан үнэн биш юм. Мэдрэмжийн шүүлт, сэтгэлзүйн дарангуйлал ба бие махбодийн буруу мэдрэмж нь маш их энерги зарцуулдаг. Энэ <strong>хронион өөрийгөө хянах чадваргүй байдал</strong> олон удаа ажиглагдан хайхрамжгүй үлддэг – тэр үед бие махбодийн зовиур, сэтгэлзүйн дарамш эсвэл допмайн хэрэглээний хувьд гаралт хийдэг.</p> <hr /> <h3><strong>4. Дрогууд хэрэглэснээр гаднаас болон өвчний эсрэг: DDS ба халдлага</strong></h3> <h4><strong>a) Өөрийгөө эмлэх үнэмлээн</strong></h4> <ul> <li> <p>Олон DDS өвчтнүүд <strong>амаржуулах</strong> эсвэл <strong>боловсон субстанц (алкоголь, канабис, никотин, амфетамин, бензодиазепин) гэж дууддаг хэцээртэй байдалтай тулгарна:</strong></p> <ul> <li> <p>Мэдрэлийн мэдрэхүүний хаягдлыг арилгах,</p> </li> <li> <p>&bdquo;Ууж ихийг ойлгох&rdquo;,</p> </li> <li> <p>социаль хөндөгнөөс хагалах.</p> </li> </ul> </li> </ul> <h4><strong>b) Буруу оношилгоогоор дамжих аюул</strong></h4> <ul> <li> <p>DDS-тэй хамрагдах ADS нь <strong>үнэмлээн өөрчлөгдөх, хувиаранд зан төвшүүрээс хамаардаг эсвэл шатахуурал гэж буруу оношлогдож болзошгүй байна.</strong></p> </li> <li> <p>Стандарт эмчилгээ (жишээ нь, SSRI эсвэл ADHS-ийн хувьд зан төвшүүлэх) үйл ажиллагаагүй – харин өөрийгөө ойлгоогүй болгож буй мэдрэмжийг бэхжүүлнэ.</p> </li> <li> <p>Дээр нэмэлтэрч, <strong>психосоциаль болон хүчирхийлэлд авчуулсан хөнөөл үүсдэг.</strong></p> </li> </ul> <hr /> <h3><strong>5. DDS-ADS эмчилгээний хандлага: Өөр өөр үзэлтэй байдал</strong></h3> <h4><strong>a) Мэдрэлийн мэдрэхүүний шүүлт сургалт хийх</strong></h4> <ul> <li> <p>Тодорхой анхаарах арга барилуун, мэдрэлийн интеграци эсвэл биеийн харилцаж буй мэдээлэл (Биеийн сайн ажиллах үйл ажиллагаа, Нэрмэлийн хяналт) мэдрэгчийг зөв тавина.</p> </li> </ul> <h4><strong>b) Бие махбодийн мэдрэмж ба шаардлагатай байдал сургалт хийх</strong></h4> <ul> <li> <p>Биеийн эмчилгээ (Feldenkrais, Shiatsu эсвэл илэрхийлэх биеийн үйл ажиллагаа) хаягдсан бие махбодийн мэдрэмжийг сэргээхэд туслана.</p> </li> </ul> <h4><strong>c) Социаль мэдрэмжийг тайлбарлаж байх сургалт хийх</strong></h4> <ul> <li> <p>Социаль Нэрмэлийн хувирсан хяналт болон үйл ажиллагааны сургалт нь царай төрх, санаа зорилго болон &bdquo;социал үнсний&rdquo;-г ойлгохыг сайжруулна.</p> </li> </ul> <h4><strong>d) Хүмүүнлийн сургалт хийх</strong></h4> <ul> <li> <p>Өөрийн DDS загварын талаар мэдээлэх нь өөрөө гомдоллохгүй бөгөөд буруу эмчилгээ эсвэл допмайн хэрэглээнүүдийг таслана.</p> </li> </ul> <hr /> <h3><strong>Дүгээр сар: DDS-ийг харуулах шаардлагатай байна</strong></h3> <p>DDS синдромоор хамрагдах ADS нь загвар биш, харин ноцтой нерүүдийн өөрчлөлт, сэтгэлзүйн эмгэг юм. Энэ нь мэдрэлийн мэдрэмжийн ажиглалттай нийгмийн-эмоцийн буруу ойлголцоог холбодог – мөн хэрэв оношлуур тавигдаагүй бол амьдралын үр дүнтэй үйлдэлийг хүргэх боломжтой.</p> <p>Тохиромжтой оношилгоо, ялгаатай эмчилгээний загвар ба энэ чиглэлд нийгмийн мэдээлэл ихийг өгөх хэрэгтэй. Түүнчлэн, зохицох болон дотоодын хуваагдал хооронд орон зайг хааж болно.</p> <hr /> <p><strong>Хавсралт: DDS-ийн буруу ойлголт</strong></p> <ul> <li> <p>&bdquo;Та өвчилдөггүй, зүгээр л мэдрэмтгий хүн.&ldquo;</p> </li> <li> <p>&bdquo;ADHS-тэй холбоогүй тийм тайван байна.&ldquo;</p> </li> <li> <p>&bdquo;Та энэ бүхнийг төлөвшүүлж байгаарай.&ldquo;</p> </li> <li> <p>&bdquo;Та зүгээр л зан төрхийгөө зохицуулах хэрэгтэй байна.&ldquo;</p> </li> </ul> <p>&rarr; Эдгэнэ өөр ашиггүй – харин өвчилтэй бодлогыг бэхжүүлнэ.</p> <hr /> <p><img class="imgfull_rounded" src="/images/custom/thumb880/girl_6041833_640.jpg" alt="" width="880" height="587" /></p>