bashkir

Империяның коды – Домен атаулар жүйесіндегі ASCII стандартының гегемониясының лингвистикалық және техникалық талдауы

 

Аннотация

Жалпы интернеттің негізі – Домен атаулар жүйесі (DNS) – тарихи және системдік түрде ASCII стандарты (ақпарат алмасудың америкалық стандарты) негізінде жұмыс істейді. Бұл техникалық шектеудің салдарынан те是對 күрделі теңсіздік туындайды: барлық латинден емес жазба системалары латин (жақсырақ айтқанда, ағылшын негізгі) түсірілуі керек. Бұл мақала осы техникалық қажеттіктің салдарларын зерттейді және ASCII/латиннің DNS-тегі жалпы гегемониясы технологиялық империялдықты білдіреді деп е раді. Бұл не латин емес халықтардың (мысалы, араб, қытай, деванагари) тілдік және мәдени уәкілетін төмендетіп тұрады, сонымен бірге әлемдік байланыстың орнауына саясаты жасайды. Бұл зерттеу халықаралық домен атаулары (IDN) мен Пуникодтың симбатикалық шешімдер ретіндегі рөлін, олардың лингвистикалық гегемонияның маңызды мәселесін шешіп бермейтінін анықтайды.

 

Advertising

1. Кириш: Жазба тілдерінің жабылуы

 

 

Интернеттің 1960-жылдардың соңы мен 1970-жылдардың басында, әсіресе англосаксы ділді аймақта жасалған бастапқы архитектуралық шешімдер қазіргі уақытта шектеуге уақталды. DNS бастапқыда гостерине жазба атаулары үшін өте шектеулі сандар жиыны – ASCII стандартының 7 биттік бөлігіндегі 37 символдан (a-z, 0-9 және тире) тұратын жазбалармен анықталуы тиіс болған техникалық хабарлама жүйесі ретінде жоспарлануды мақсат еткен еді.

 

Бұл ASCII негізгі логикасына үнемі тәуелді болуы – айналып шығар алмайтын, бірақ күшті шектеу болып табылады. Әлемдік желідегі мазмұны бүгінде әлемдегі барлық тілдердегі жарнаманы өте жылдам көрсетуге және өңдеуге қабілетті (Unicode арқылы), DNS-тегі атаудың анықталуы (домен атауы) лингвистикалық гегемонияның құлпында қалған.

Бұл мәтін бұл техникалық қажеттікті ешқандай нейтралды инфрақұрылым ретінде емес, технологиялық империялдықтың белгісі деп түсінуіне арналған.

 

2. DNS және ASCII шектеуі: Тарихи есірткі

 

 

2.1. Шектеудің шығуы (RFC 1035)

 

DNS үшін техникалық сипаттамалар, әсіресе RFC-лерде (арнамалар үшін сұрау), соған қарай жасалған RFC 1035, домен атаулары тек хабарламалармен құралуы керек екенін анықтады, бұл өз кезегінде тек әріптерден, сандықтардан және тиреден тұру керек болған.

 

Бұның себебі – құрылым араластыру мен техникалық қарапайымдылықты айналуға қажетті ресурстардың шектеулі кезеңінде ескеріп алған.

 

2.2. Нәтиже: Қазақ тілді түсінік

 

Бұл тарихи шешімнің салдары – әрбір тіл емес құрамдас – халықаралық DNS атаулар кеңістігінде өзін анықтау үшін бірінші жағынан латин тіліне қатысты екінші жағынан анықталған būti керек.

  • Араб тілі: Латин тілімен транскрипциялауды қолдануы керек (мысалы, "Тонеки-Медиа" арабша жазбасының орнына).

  • Қытай тілі: Пинயின் (әдіс) немесе латин тілдегі өздігінен атау беруге жүгінуі керек.

Бұл – халықаралық аймақтағы топтың стандарты барлық басқалары үшін міндетті болғандықтан, тіл гегемониясының ақиқаттығына қатысты ашық дәлел.

 

3. IDN және Пуникод: Теңдіктің түсінімі

 

Бұл теңсіздікке қарсы тұру үшін халықаралық домен атаулары (IDN) стандарты енгізілді. IDN қолданушыларға браузерде өздерінің тіліндегі домен атауларын жазуды және көрсетуді мүмкіндік береді.

 

3.1. Пуникод: Кешірудің көпірі

 

IDN шешіміне негізгі – Пуникод алгоритмі. Пуникод Unicode символдарын DNS жүйесінде өтетін ASCII теріс келетін тіркестікке аудару әдісі болып табылады. Пуникод домендері xn-- алғышармен белгіленеді.

Концепция Мысал Қатысы
Көретін Домен (пайдаланушы) müeller.de немесе مطعم.com Мекенге қатысты жергілікті тілді қолдану талабын қанағаттандырады (тілге арналған симбатикалық түзəતિ).
DNS Домені (техника) xn--mller-kva.de немесе xn--mgbt0b.com ASCII стандартының техникалық құлпына бағынуды көрсетеді.

 

3.2. Қолдануға шектеу

 

IDN тілінде домен атауын көрсетуге мүмкіндік бергендіктен, практикалық жағдайларда бұл механика оның маңызды мәселесін күшейтеді:

  • Электрондық пошта адрестері: Электрондық пошта адрестері DNS домен атауының бөлігінде ASCII стандарттарына қатысты болуы керек.

  • Еске сақтау және хабарлама: Егер тіл емес домен атауы техникалық Пуникод түрінде хабарласу үшін қолданылу керек болса (мысалы, кодта, жүйе хабарламаларында, қазіргі браузерлерде), ол барлық пайдаланушылар үшін ақпаратты және оқуға жарамсыз болады.

Бұл – IDN негізгі шешімін көрсетуге арналған емес, бұл бағытқа арналған. Жалпы желідегі нақты анықталу деңгейі латин тілді түсінік қабылдауын талап етсе, интернеттің маңызды құрылымдық негізі әлі де шығыс тілдерге бағытталған болады.

 

4. Технологиялық империялдық – салдары

 

DNS-тегі технологиялық империялдықты үш негізгі жақындықта анықтауға болады:

 

4.1. Тілге бағыну

 

Латин әліппесінің оңай қолданылуы тілдік гегемонияның манологиялық жарықсыздығына әкеледі. Домен атауын таңдау әдетте атаудың нақты маңызы мен латин тіліндегі түсіндірілімнің арасындағы компромисс болады. Нақты мамандыққа арналған жазақ тілдегі жазу оны екінші рейкеге айналдырып, коддалуды қажет етеді.

 

4.2. Қолдануға бағыт

 

URL атауларын тек латин тілінде жазу талабы қолданылатын елдердің пайдаланушыларына трансляцияланады. Мысалы, Қытай мен Араб еліндегі тәрбиелемелерді қарастырғанда, пайдаланушылар өздерінің кірдіру әдісін өзгерткен немесе латин тілін үйренгенде интернеттің маңызды бағытқа қатысты арнасы - жазба атауын енгізуге қажет болады. Бұл – Баттың технологиялық стандарттарға оңай саясатын таңдауы.

 

4.3. Қысқарған теңсіздік

 

Әлемдегі ең маңызды домен атаулар ұсынылуын басқару (gTLD) және DNS стандартының жасалуы (тәріही түрде англосаксы ділді аймақтаก่อตั้งталған ұйымдар арқылы) – құнсыз теңсіздікті растайды. Әкімшілік формалды көп тарапты болғанымен, жүйенің архитектуралық шешімі әлі де англосаксы ділді технологиялық аймақтың мазмұнына тікелей байланысты.

 

5. Қорытынды және болашақ

 

DNS қазіргі жағдайы – технологиялық қажеттікті және мәдени гегемонияны біріктіруші өте маңызды жүйе болып табылады. ASCII-ге шектеу тарихи себептерден туындаса да, бүгінгі күні бұл технологиялық империялдықтың белгісі болып саналады, ол тілдік және мәдени уәкілеттілікті еңізетінді.

IDN мен Пуникод тілдік әртүрлілікке қабылдаудың маңызды қадамдары болғанымен олар маңызды проблеманы шешіп бермейді. Интернеттің нақты анықталу деңгейі латин тіліндегі түсінік ретінде аудару талап етсе, интернеттің негізгі құрылымдық мазмұны әлі де Баттың алфавитіне бағытталған болады.

Болашақта федералды және көпшілік болуды көздеген архитектуралық шешімдер DNS-тің түпкі негіздерін жаңаша ойлануы керек, олардың онда Unicode бағында еңізетінде латин тіліне байланысты болмауы тиіс. Бұл күйінесегенде ASCII кодының империялық кодын мұншама саясатын көрсетуді жалғастырады.

"ASCII